Galerie Helder

2012 - On The Surface

 

Otto Egberts, Fenneke Hordijk, Vera Witleer

 

Zie ook de kunstblog Lost Painters van 22 juni en chmkoomes's Blog van 26 mei.

 

“Het ding dat zijn geheim bewaart, stelt zich door zijn façade tentoon in de beslotenheid van zijn monumentale wezen en in zijn mythe waarin het oplicht als een schittering, maar levert zich niet uit. Het imponeert door zijn gratie als een betovering, maar openbaart zich niet.”

(Levinas, 1905-1995)

 

Ter gelegenheid van deze expositie verschijnt de eerste publicatie van Helder.

 

De Braziliaanse danser en choreograaf Samir Calixto heeft voor zijn Winterreise de liederencyclus van Franz Schubert als inspiratiebron genomen. Samir uit in zijn Winterreise thema een sterke verwantschap met On The Surface. Hij treedt in de expositieperiode in de galerie op met een interpretatie van het tentoongestelde werk.

 

Samir Calixto danst ON THE SURFACE, zondag 17 mei, om 16.00 in de galerie. Warm welkom. RSVP

 

On the Surface is een ode aan de kracht van de troost. De troost die de onrust tot bedaren kan brengen -althans voor even-  van het menselijke verlangen naar het onvoorwaardelijke en het onontkoombare. Troost voor de vragen die ons bezighouden met de existentiële toestand.

 

On The Surface / Aan de oppervlakte is ter nagedachtenis aan Emmo Grofsmid en Karmin Kartowikromo, eigenaren van MK galerie in Rotterdam.

 

Het idee voor deze tentoonstelling is ontstaan tijdens de ontmoeting met Otto Egberts bij de afscheidsbijeenkomst voor Emmo en Karmin op 14 juni 2011 in het Paviljoen van Museum Boijmans.

 

Otto vertelde in zijn toespraak dat “Karmin een vurig verlangen had om Emmo ooit het ‘Awawawoubiland’ te laten zien. […] een land dat niet bestaat en nooit echt zal bestaan maar waarin je wel eindeloos kunt rondwalen. […] Kunstwerken lijken soms op zo’n raadselachtig land.
 Zij verblijven tot op zekere hoogte altijd ergens anders.“

 

“Opeens leken er overal draden op te lichten in de opgetreden duisternis.  […]
Misschien dat mensen een onzichtbaar licht kunnen uitzenden.

Misschien ook dat mensen iets tussen elkáár kunnen laten oplichten.

Als we heel goed ons best doen kunnen we lichtwezens zijn.”

 

In de samenwerking met Otto, Fenneke en Vera onstonden zo nieuwe betrekkingen voor het laten gebeuren van mooie dingen.

 

Opening  zaterdag 26 mei 2012 om 17.00 uur

met een muzikale interpretatie van de werken door Wilco de Bruijn


 

Aan de oppervlakte (Otto Egberts)

 

Eenmaal uit de nauwe gang gedreven staat elk pril menselijk wezen oog in oog met een woordeloos beeld van een daar dat vanaf dan aan de grenzen blijft van het nieuwe leven. Het nadrukkelijke daar bevestigt de eigen ontstane naaktheid, die vooral een naaktheid is in de vermoede ogen van de ander. Verweesd tastend aan de randen van het alomtegenwoordige daar koestert de mens de verte om van het daar een hier te maken. Juist het verlangen naar de verte, niet zozeer de verte zelf, bezegelt de onverbiddelijke afstand tussen dat ene wezen en al het andere, en probeert die afstand te beteugelen of binnen het eigen bereik te brengen.

 

De fotografie voorzag de mens van een ogenblikkelijk middel om zich dat daar als bij toverslag toe te eigenen door het te laten neerslaan op een begrensd oppervlak dat van hand tot hand kon gaan. Het oppervlak van de wereld kon immers, als met een spiegel, op de hand bekeken en betast worden. Een willekeurig daar kwam zo onder handbereik en kon zo een schijnbaar hier worden. Ook de oude tragere schilderkunst toonde geschil- derde equivalenten van iets dat ergens anders was of daar vermoed kon worden.

 

Hier heerst de kracht van de analogie, het verlangen naar verdubbeling, het zoeken naar een evenbeeld die het menselijk wezen zou kunnen vertellen dat het niet alleen is nadat het de moederlijke holte uitgedreven is. Soms is ook dat niet genoeg en schept de mens zich tekens die deze beperking niet door verdubbeling teniet doet maar hem eraan zouden kunnen herinneren dat er iets zou kunnen zijn dat groter is dan hijzelf. Een teken is een geritualiseerd daar dat het besef van het onverschillige hier oplost en richting geeft aan die onbestemdheid. Kruistekens en wapperende banieren zijn slechts enkele voorbeelden van dit verlangen naar bestemming. Tegelijkertijd kan het teken als een litteken beschouwd worden, dat de tragische verwon- ding van de menselijke paniek blootlegt. Het markeert het verlangen zich een beeld te scheppen dat buiten hem ligt maar tegelijk in hemzelf vitaal kan worden. In de acceptatie van het teken hoopt de scharrelende mens aan het onbekende daar betekenis te ontfutselen.

 

In het spel doet de mens ook een poging om op te gaan, maar nu in zijn activiteit. In de act van het spel verkent de mens zijn oppervlakte. Hij gooit een bal, hij trekt een streep in het zand of hij verschuift verf op een schildersdoek. Niet zozeer om verte naar zich toe te halen maar eerder om de verte zelf te bewerkstelligen.

 

Vanaf het moment echter dat een veeg op een schildersdoek belandt is het een onderdeel van de verte geworden, iets dat, zo lijkt het, buiten ons ge- plaatst is. In de herhaling van dit spel hoopt de spelende mens dat wat ver van hem is komen te staan, te bedwingen. Juist aan de oppervlakte van zijn handelen zoekt de mens vrede met zichzelf en rust voor zijn rusteloosheid.

 

Waar de fotografie de mens een instrument geeft de omringende wereld te repliceren, vervalt de strikte noodzaak voor een kunstenaar om naar analogie te werken. Daarmee ontstaan nieuwe mogelijkheden maar ook moeilijkheden om de voortgang van het werk te beoordelen. Meer dan voorheen wordt de kunstenaar, die niet meer vluchten kan in een analogisch evenbeeld maar ook geen genoegen neemt met het klakkeloos aanvaarden van eindeloos gerepeteerde brouwsels, geconfronteerd met de grenzen van zijn bereik als schepper van beelden. Hij zal merken dat het menselijke wezen gedoemd is telkens weer datgene op te halen wat er in feite al ligt. Verblind door de schijn van het unieke voltrekt de kunstenaar zijn eigen vonnis en waant zich schepper.

Current exhibitions

Past exhibitions

Summer on demand
30 jul - 26 sep
WINTERMEZZO
12 dec - 11 jan
By appointment only
21 dec - 14 jan
2015 - Hybrids
6 jun - 5 jul
2013 - New Star(s)
7 sep - 15 sep
2013 - Summer Knows
23 aug - 1 sep
2012 - PR#1 - After
10 mrt - 18 mrt
Tasmanstraat 188 Den Haag | 070-346 6309