Galerie Helder

Vera Witleer

Vera Witleer

 

Over werk en werken van Vera Witleer

 

Susan Sontag eindigt haar essay Tegen de interpretatie uit 1964 met de uitroep: Wij hebben geen behoefte aan een hermeneutiek, maar aan een erotiek van de kunst. Waar het volgens haar op aan komt is onze zintuigen te heroveren: leren meer te zien, meer te horen en meer te voelen. Om de objecten beter te leren zien dient op de inhoud gesnoeid te worden, inhoud die merkwaardig genoeg losgekoppeld is geraakt van de vorm.

 

Kijk ik naar de op papierwerken van Vera Witleer, dan staat voor mij één ding vast: inhoud, betekenis, zijn onherroepelijk verbonden met de vorm. Betekenis is hier echter vooral bekentenis geworden, vorm vooral handeling. In de uit het gevecht met het materiaal ontfutselde energievelden, waarin soms kruizen opdoemen, dan weer schedels neergeslagen zijn, hulpeloze handen verloren raken in een aangetast grid of soms helemaal niets van dat alles te zien is wat ons bekend voorkomt, heersen geen literaire begrippen, er heersen geen latente duidingen die ons gerust kunnen stellen. Hier zijn we getuige van een explosief mengsel dat, zo lijkt het soms, nauwelijks door tussenkomst van mensenhanden tot leven is gewekt.

 

Wie Vera Witleer echter wel eens heeft zien werken, weet dat dit puur verzinsel is. Ondergedompeld in een ritueel van rustieke gebaren en handelingen, te midden van haar materiaal, schuift zij, strooit zij, duwt zij, smeert zij, onttrekt zij.... net zolang totdat het genoeg is. Steeds weer offert zij zichzelf, offert zij materiaal om ruimte te maken voor voorstellingen die zich nauwelijks laten detecteren, zo zwanger zijn ze van duistere kracht. Als residuen van haar inspanningen, van haar, de gewezen balletdanseres, dwalen deze voorstellingen rond: op de vloer, aan de muur, verborgen in wankele stapels, oplichtend op frêle beeldschermen. Kijken we ernaar, dan zien we dat het papier, de drager van haar heftige bewerkingen, soms de strijd op heeft gegeven: ingevallen gaten markeren deze overgave. We zien ook schedels opdoemen, als echo’s van het cyclische menselijk leven, we bespeuren vervaarlijk aangetaste symmetrieën, we zien rasters die nooit de kans gekregen hebben om volwaardig uit te groeien om tot een harmonieuze orde te geraken, we zien krachtenvelden geformeerd door spattende vlekken, bijtende strepen en bloeddoorlopen lijnen.

 

Krachtenvelden die door hun kracht en hun inherente destructieve mechanismen al te betekenisvolle interpretaties ontlopen. Ze leiden nergens naar toe. Ze zijn.

Haar schedelwerken, waar het papier het afgelegd heeft tegen de klei, laten meer herleiding mechanismen toe. Hier is de schedel meer schedel, eerder de overgebleven behuizing van het menselijke brein. Ook de vervormingen die zij later toepast, kleven nog aan de gastheer. Pas later ontstaan weer amorfe restanten van een geheimzinnig ontstaansproces. Waar de schedelwerken geconstrueerd zijn, lijken deze sculpturen hun ontstaan juist weer minder prijs te geven. Deze wezensarme kluiten maken dan plaats voor hernieuwde pogingen de schedel te lichten; nu letterlijk, namelijk door de schedelvorm tot een pantserachtig skelet open te breken. Hier ontstaan reminiscenties aan het verre Afrika, waar dergelijke objecten een rituele waarde hadden.

 

Ze belichaamden een geconcentreerde kracht waarin prangende vragen van mens en gemeenschap absorbeerden. Na deze bronzen objecten met een pregnante sculpturale taal, zien we ook een serie schijngestalten: in klei gezwollen lijnen waarin figuratie het soms aflegt tegen fragmentatie. Deze geklonterde vormen, deze mensfragmenten, staan nu eens op de vaste grond, dan weer bungelen zij hulpeloos in de ruimte. Aan een staafje dat, gestoken in een minuscuul grondplaatje, ternauwernood de verticale stand bewaart.

 

Waar in de tekeningen de schreeuw overheerst, roert zich hier de bedachtzaamheid. Het verval dat de tekeningen nog kenmerkt en daar een paradoxale verbintenis aangaat met een tot leven wekken, is bij de kleine sculpturen nauwelijks aanwezig. De constructie, hoe amorf of fragiel ook, wint het daar van die aftakelende weg terug.

 

Otto Egberts, april 2012

 

 

Art Studies: 

Workshops and Masterclasses by Veri van Dormolen, George Belzer, Moki Last, Joseph Semah, Peter Otto, Otto Egberts, Sigmund de Jong, Hans van Lunteren, Karel Goudsblom, Peter Kennard, Loek Grootjans and others.

2008-2010

Postgraduate training “DNA” by Felix Villanueva, at “De Vrije Academie” in The Hague (NL).

 

 

Exhibitions:

2001                 

Solo at The Isala Theatre, Capelle a/d Yssel

2002                 

Solo at Gallery Oostpoort, Delft

Solo at The Isala Theatre, Capelle a/d Yssel

2003                          

Gem.Bureau Statistiek, Voorburg

Min. for Financing, The Hague

2004

De Vrije Academie, The Hague, curators: Nout Visser, Joseph Semah

2005

De Vrije Academie, The Hague, curators: Peter Otto, Nout Visser

2006                 

De Vrije Academie, The Hague, curators: Otto Egberts, Felix Villanueva, Nout Visser

2007

De Vrije Academie, The Hague, curators: Karel Goudsblom, Loek Grootjans, Nout Visser

2008                 

Residuen Loek Grootjans Masterclasses with Vera Witleer, in exhibition ”Obsession”, Neue Galerie Landshut, Landshut (BRD)

Ditto at Art Bruxelles, Bruxelles (B)

2009                 

DNA, Quartair Contemporary Art, The Hague Initiatives, curators: Felix Villanueva, Philip Peters

2010

Swanday Festival, Berlin (BRD)

DNA, Gemak, The Hague,  curator: Fred Wagemans          

2011                 

Art Jam Kralingen, Rotterdam

Duo expo in Galerie Kralingen, Rotterdam

Solo in Galerie Kralingen, Rotterdam      

Swanday Festival, Berlin                                                                               

 

Performances en Video’s

2007                 

Solo: “Klei en beweging” at De Vrije Academie The Hague, direction: Loek Grootjans                      

2009                 

Solo: “Papier en beweging” at De Vrije Academie The Hague

2010                 

“Stardust” by Piet Rogie in NAI Rotterdam

2011                 

“All life changing  experience” by Edwin Stolk in the “Appel”, Amsterdam

Solo: “Performance” at the SKVR, Rotterdam

 

 

Art Publications

2007                 

Book: ”Formation of inner need” by Loek Grootjans

2009                 

Catalogue: DNA  the postgraduate studios at De Vrije Academie”, by Felix Villanueva

Book: ”Western Shamanism and Vision Quest”, by Rob Top

 

Projects

2003                 

bronze casting and cultural activities for children in Burkina-Faso

2004

ditto, cultural journey to Burkina-Faso organiser for the exhibition in the garden from “Musee Lífan” during the Biennale Dakar (Senegal)     

2006                 

ditto bronze casting, cultural journey to different islands in the Netherlands, by Nout Visser

2007

bronze casting at the studio from Raboh Jackson, Burkina-Faso

2008                 

Mould making course by Pierre Luigi, in the Hague

2009

Art study journey to Berlin, Artist in residence at “Kulturwerk des Berufsverbandes Bildender Künstler” Berlin department “Bildhauerwerkstatt”. Initiators Moki Last and Hans Könings.                                     

 

Commissions

2009                  

Ceramic object for the garden of the “Vrije Academie” by  Hans van Lunteren and Ingrid Rollema in The Hague

Tasmanstraat 188 Den Haag | 070-346 6309